GECE ATLASI Türkiye'de Işığın Tarihi Haritaya dön →

Hazırlayan

Koray Öner

Türkiye Gece Işıkları Atlası'nı ve Türkiye'de Işığın Tarihi yazı dizisini hazırladı: uydu verisinin işlenmesinden haritaya, analizden yazıya.

Türkiye Gece Işıkları Atlası, on dört yıllık uydu ölçümünü il, ilçe ve mahalle ölçeğinde okunabilir kılmak için kuruldu. Atlasın veri hattını, haritasını, analiz katmanlarını ve yazılarını Koray Öner tasarladı ve geliştirdi. Bu sayfa, onun bu atlastaki çalışmalarını bir arada gösteriyor.

VeriUydudan tabloya

Atlasın temeli, Earth Observation Group'un 2012–2025 VIIRS yıllık gece ışığı kompozitleri. Bu veriler, yıllar arası karşılaştırmayı bozan ürün değişikliklerine karşı kalibrasyon çarpanlarıyla düzeltildi; 81 il ve 973 ilçe için yıllık toplamlar, değişim oranları ve TÜİK nüfusuyla kişi başına ışık hesaplandı. Bütün hesaplar, her çalıştırmada aynı sonucu veren ve testlerle denetlenen bir veri hattından geçiyor.

HaritaÖlçüme sadık bir görüntü

Harita, her hücrenin gerçek bir uydu ölçümü (≈463 m) olduğunu saklamayan bir tasarımla kuruldu: yakınlaştıkça ölçüm hücreleri görünür, renk ölçeği logaritmiktir, iki yıl perdeyle yan yana karşılaştırılabilir. Atlas ayrıca hücre düzeyinde "nerede değişti?" haritasını, kentlerin 2013–2025 büyüme sınırlarını ve ışığın kaynağını yorumlamaya yardım eden "Bu ışık ne?" katmanını içeriyor.

YazıVerinin arkasındaki tarih

Türkiye'de Işığın Tarihi, altı bölümde 1875'teki ilk elektrik imtiyazından bugünün uydu görüntüsüne uzanıyor. Dizi arşiv çalışmalarına, resmî istatistiklere ve atlasın kendi ölçümlerine dayanıyor. Örneğin Tarsus'ta elektriğin 1902'de değil, arşiv belgelerine göre 1910'da başladığını, köylerin yüzde 99,9'unun 1990'a kadar elektriğe kavuştuğunu ve son on üç yılda gece ışığının en çok kırda arttığını hareketli grafiklerle anlatıyor.

YaklaşımBelirsizliği saklamamak

Atlasın ve yazıların ortak ilkesi, bir sayının nereden geldiğini ve neyi göstermediğini birlikte söylemek. Gece ışığı nüfus ya da gelir değildir; uydu, sokaklardan yukarı kaçan ışığı görür. Kaynak bulunamayan yerde grafik boş bırakılır, temsilî bir görsel temsilî olduğunu yazar.

Atlas bir bakıştaKoray Öner'in hazırladığı çalışma
14yıllık uydu ölçümü (2012–2025)
81il ve 973 ilçe için istatistik
6bölümlük yazı dizisi
463 mkaynak çözünürlük

AtıfAtlasa nasıl kaynak gösterilir?

Atlasın istatistikleri akademik ve gazetecilik çalışmalarında kaynak gösterilerek kullanılabilir. Önerilen biçim:

Öner, K. (2026). Türkiye Gece Işıkları Atlası [Etkileşimli harita ve veri seti]. https://geceatlasi.com

Veri sürümü, BibTeX biçimi ve indirilebilir il/ilçe tabloları haritadaki "Veri indir" bölümündedir.